STANDARDY OCHRONY DZIECI
w Parafii Rzymskokatolickiej św. św. Piotra i Pawła Apostołów w Jeleniej Górze (obejmującej kościół filialny pw. św. Jana Chrzciciela w Komarnie)
Zespół ds. Prewencji, Jelenia Góra, sierpień 2024 r.

Wersja dla dzieci i młodzieży · Załącznik nr 4 do pobrania

Spis treści

Słowniczek pojęć

• parafia – określona wspólnota wiernych, utworzona na sposób stały w Kościele partykularnym, nad którą pieczę pasterską, pod zwierzchnictwem biskupa diecezjalnego, powierza się proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi (kan. 515 § 1 KPK). W niniejszym dokumencie odnosi się do Parafii Rzymskokatolickiej św. św. Piotra i Pawła Apostołów w Jeleniej Górze (ul. Wrocławska 58, 58-506 Jelenia Góra), obejmującej swym terytorium duszpasterskim również kościół filialny pw. św. Jana Chrzciciela w Komarnie.
• dziecko / małoletni – każda osoba, która nie ukończyła 18. roku życia.
• osoba bezbronna – każda osoba chora, w podeszłym wieku, z niepełnosprawnością fizyczną lub intelektualną albo osoba, która ze względu na stan psychiczny bądź sytuację życiową nie jest w stanie w pełni rozpoznać znaczenia czynu lub pokierować swoim postępowaniem.
• duchowny – biskup, prezbiter (ksiądz) oraz diakon.
• personel / współpracownicy parafii – duszpasterze, siostry zakonne, pracownicy świeccy (np. kościelny, organista, kancelista) oraz wolontariusze (np. animatorzy grup, liderzy wspólnot, katecheci, nadzwyczajni szafarze Komunii św., opiekunowie wyjazdów), którzy z racji pełnionych funkcji podejmują kontakt z dziećmi na terenie parafii, w tym w kościele filialnym w Komarnie.
• proboszcz – pasterz parafii reprezentujący parafię w sprawach prawnych i kościelnych: ks. Przemysław Newecki.
• osoba odpowiedzialna za interwencję – osoba wyznaczona w parafii do przyjmowania zgłoszeń i koordynowania procedur interwencyjnych: ks. Przemysław Newecki.
• osoba zaufana – wyznaczona w parafii osoba, do której dzieci, młodzież lub dorośli mogą zgłaszać się w sprawach naruszenia standardów lub podejrzenia krzywdzenia: Krystyna Sobaszek, tel. 506 015 900 (kontakt również przez kancelarię parafialną).
• krzywdzenie dziecka – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę (w tym duszpasterza, pracownika, wolontariusza, rodzica, osobę trzecią lub rówieśnika), a także zaniedbanie potrzeb życiowych, fizycznych i emocjonalnych dziecka.

Formy przemocy (definicje operacyjne)

• przemoc fizyczna – celowe działanie skutkujące uszkodzeniem ciała, bólem lub ryzykiem uszczerbku na zdrowiu (np. bicie, popychanie, szarpanie, kary cielesne).
• przemoc psychiczna / emocjonalna – powtarzające się lub drastyczne naruszanie godności dziecka, upokarzanie, poniżanie, zastraszanie, wyśmiewanie, odrzucenie, izolowanie lub nadmierna kontrola.
• przemoc seksualna / wykorzystanie seksualne – angażowanie dziecka w jakąkolwiek aktywność seksualną (kontaktową lub bezkontaktową, w tym ekshibicjonizm, uwodzenie, udostępnianie materiałów pornograficznych lub nakłanianie do zachowań o podtekście seksualnym).
• przemoc duchowa – instrumentalne wykorzystywanie autorytetu religijnego, Pisma Świętego lub sakramentów do manipulacji, wymuszania posłuszeństwa, zastraszania karą Bożą lub naruszania wolności sumienia.
• zaniedbanie – niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych, fizycznych, zdrowotnych lub emocjonalnych dziecka przez osoby zobowiązane do sprawowania opieki.

1. Zasady rekrutacji i weryfikacji personelu

1. Każda osoba przyjmowana do posługi lub pracy z dziećmi w Parafii Rzymskokatolickiej św. św. Piotra i Pawła Apostołów w Jeleniej Górze oraz w kościele filialnym pw. św. Jana Chrzciciela w Komarnie (etatowa, zlecona oraz wolontariacka) musi zostać zweryfikowana przed dopuszczeniem do wykonywania obowiązków.
2. Proboszcz Parafii ma prawny obowiązek:
   • Uzyskania informacji z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS) – Rejestr z dostępem ograniczonym oraz Rejestr osób, w stosunku do których Państwowa Komisja wydała oświadczenie o wpisie do rejestru.
   • Zażądania od kandydata przedłożenia aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) w zakresie przestępstw określonych w rozdziałach XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 k.k. oraz w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii (lub odpowiednich rejestrów państw obcych, jeśli osoba zamieszkiwała poza granicami RP).
3. Kandydat składa pisemne oświadczenie o zapoznaniu się z niniejszymi Standardami Ochrony Dzieci oraz Deklarację respektowania Wytycznych Diecezji Legnickiej (Załącznik nr 1).
4. Dokumentacja weryfikacyjna przechowywana jest w kancelarii parafialnej z zachowaniem wymogów prawa państwowego oraz kościelnych przepisów o ochronie danych osobowych (Dekret KEP) w zamykanych szafach, z ograniczonym dostępem dla osób postronnych.

2. Standardy bezpiecznych relacji (Dorośli – Dzieci)

1. Podstawowa zasada: Wszelkie relacje duszpasterskie i wychowawcze cechuje szacunek, cierpliwość, przejrzystość i poszanowanie godności oraz integralności fizycznej dziecka.
2. Niedopuszczalne zachowania:
   • Bezwzględnie zakazuje się stosowania jakichkolwiek kar fizycznych, przemocy słownej, wyzwisk i upokarzania.
   • Zakazuje się dotykania dziecka w sposób dwuznaczny, nieodpowiedni lub naruszający jego intymność.
   • Zakazuje się żartów, komentarzy i aluzji o podtekście seksualnym oraz prezentowania nieodpowiednich treści.
   • Zakazuje się częstowania dzieci alkoholem, wyrobami tytoniowymi, e-papierosami lub środkami psychoaktywnymi, a także tolerowania ich używania.
   • Zakazuje się nawiązywania prywatnych, niejawnych kontaktów z małoletnimi za pośrednictwem mediów społecznościowych lub komunikatorów bez wiedzy i zgody ich rodziców/opiekunów prawnych.
3. Miejsca spotkań duszpasterskich:
   • Spotkania grup formacyjnych, ministrantów, scholi i młodzieży odbywają się w wyznaczonych przestrzeniach parafialnych (kościół parafialny, kościół filialny w Komarnie, salki katechetyczne).
   • Miejsca spotkań indywidualnych powinny zapewniać przejrzystość (przeszklone drzwi lub drzwi pozostające uchylone).
   • Sakrament pokuty i pojednania jest sprawowany w konfesjonale znajdującym się w kościele lub w otwartej, widocznej przestrzeni sakralnej.
4. Wyjazdy i pielgrzymki:
   • Każdy wyjazd z dziećmi wymaga uprzedniej pisemnej zgody rodziców/opiekunów prawnych oraz przedstawienia programu wyjazdu.
   • Pokoje i węzły sanitarne dla dziewcząt i chłopców muszą być ściśle rozdzielone.
   • Niedopuszczalne jest spanie opiekuna w jednym łóżku z podopiecznym lub nocowanie opiekuna w pokoju z wychowankami bez wyraźnej, uzasadnionej konieczności i powiadomienia kierownika wyjazdu.

3. Procedury interwencji w sytuacji zagrożenia lub krzywdzenia

1. Przyjęcie zgłoszenia:
   • Każdy, kto powziął wiadomość o krzywdzeniu dziecka lub podejrzeniu takiego czynu, ma obowiązek niezwłocznie poinformować:
     • Osobę odpowiedzialną za interwencję: ks. Przemysław Newecki, lub
     • Osobę zaufaną: Krystyna Sobaszek (tel. 506 015 900), lub
     • Delegata Biskupa Legnickiego ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży.
2. Kroki interwencyjne:
   • Przyjmujący zgłoszenie sporządza czytelną Kartę zgłoszenia incydentu / notatkę służbową (Załącznik nr 3).
   • W pierwszej kolejności zapewnia się dziecku bezpieczeństwo i odseparowuje je od osoby podejrzewanej o krzywdzenie.
   • W przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu (zwłaszcza przestępstw przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego lub znęcania się) Proboszcz Parafii niezwłocznie składa zawiadomienie do organów ścigania (Policja / Prokuratura) zgodnie z art. 240 k.k. oraz powiadamia Kurię Biskupią w Legnicy.
   • W sytuacji stwierdzenia przemocy domowej lub rażącego zaniedbania dziecka przez rodziców, Parafia występuje z wnioskiem o wgląd w sytuację rodziny do właściwego Sądu Rejonowego (Wydział Rodzinny i Nieletnich) lub powiadamia właściwy terytorialnie ośrodek pomocy społecznej (MOPS w Jeleniej Górze lub właściwy GOPS).

4. Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych małoletnich

1. Publikacja wizerunku małoletniego (zdjęcia, nagrania wideo) na parafialnej stronie internetowej, profilu w mediach społecznościowych czy w gablotach kościoła w Jeleniej Górze lub Komarnie wymaga uprzedniej, pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego (Załącznik nr 4).
2. Fotografie zbiorowe z uroczystości liturgicznych nie mogą być podpisywane danymi identyfikującymi dzieci, chyba że opiekunowie wyrazili na to odrębną zgodę.
3. Dane osobowe małoletnich i ich rodzin przetwarzane są w kancelarii parafialnej na podstawie prawa kanonicznego oraz Dekretu ogólnego KEP o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w Kościele katolickim.

5. Zasady relacji rówieśniczych (Kodeks postępowania dla dzieci i młodzieży)

Zasady obowiązujące we wszystkich wspólnotach i grupach dziecięcych oraz młodzieżowych na terenie parafii:

1. Wzajemny szacunek: Każdy uczestnik traktuje kolegów i koleżanki z godnością i życzliwością. Nie akceptujemy wyzwisk, ośmieszania, przedrzeźniania i poniżania.
2. Czystość relacji i zakaz przemocy: Bezwzględnie zakazuje się bicia, popychania, szarpania, wymuszania oraz naruszania prywatności fizycznej rówieśników.
3. Szacunek dla własności: Dbamy o mienie kościoła parafialnego i filialnego oraz szanujemy rzeczy osobiste innych osób. Zabrania się przywłaszczania lub niszczenia cudzych przedmiotów.
4. Kultura w sieci i mediach: Zakazuje się nagrywania lub fotografowania rówieśników z ukrycia, publikowania ośmieszających materiałów, hejtu oraz wykluczania kolegów z grup dyskusyjnych w mediach społecznościowych.
5. Reagowanie: Jeśli widzisz, że komuś dzieje się krzywda, natychmiast zgłoś to duszpasterzowi, animatorowi, rodzicom lub parafialnej osobie zaufanej.

6. Wersja skrócona dla dzieci i młodzieży (do wywieszenia i publikacji)

TWOJE BEZPIECZEŃSTWO W PARAFII – INFORMACJA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

W naszej parafii św. św. Piotra i Pawła Apostołów w Jeleniej Górze oraz w kościele filialnym pw. św. Jana Chrzciciela w Komarnie zależy nam, abyś zawsze czuł(a) się dobrze, bezpiecznie i był(a) traktowany(a) z szacunkiem.

Masz prawo do:

• Życzliwego traktowania przez księży, siostry zakonne, animatorów i kolegów.
• Poszanowania Twojej prywatności i Twojego zdania.
• Mówienia „NIE”, jeśli jakiekolwiek zachowanie dorosłego lub rówieśnika budzi Twój niepokój, strach lub przekracza granice Twojej intymności.

Dorosłym w parafii NIE WOLNO:

• Krzyczeć na Ciebie, bić, popychać ani stosować kar fizycznych.
• Dotykać Cię w sposób, który sprawia, że czujesz się niekomfortowo lub nieswojo.
• Opowiadać niestosownych żartów lub pokazywać nieodpowiednich zdjęć i filmów.
• Umawiać się z Tobą na prywatne spotkania w tajemnicy przed Twoimi rodzicami.

Gdzie możesz szukać pomocy?

Jeśli dzieje się coś złego, ktoś Ci dokucza lub czujesz się zagrożony(a), nie bój się o tym powiedzieć:

• Proboszczowi: ks. Przemysław Newecki
• Parafialnej Osobie Zaufanej: Krystyna Sobaszek, tel. 506 015 900 (kontakt również przez kancelarię parafialną)
• Ogólnopolski, bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111

7. Postanowienia końcowe

1. Niniejsze Standardy wchodzą w życie z dniem zatwierdzenia przez Proboszcza Parafii.
2. Standardy podlegają weryfikacji i aktualizacji co najmniej raz na dwa lata.
3. Pełny tekst dokumentu dostępny jest w kancelarii parafialnej oraz na stronie internetowej parafii. Wersja skrócona dla dzieci zostaje wywieszona w gablotach informacyjnych oraz w zakrystii kościoła parafialnego w Jeleniej Górze oraz kościoła filialnego w Komarnie.

Data przyjęcia: 14 sierpnia 2024 r. (ks. Przemysław Newecki, proboszcz parafii)
Ostatni przegląd: sierpień 2026 r.
Standardy są weryfikowane i aktualizowane co najmniej raz na dwa lata – najbliższy przegląd najpóźniej w sierpniu 2028 r.